Seizoenstips voor je tuin in je mail

Esdoorn planten: wanneer, hoe diep en waar

Door de redactie van TuinKeuzeHulp.

Een esdoorn plant je van november tot maart, als de boom in rust is. Een boom in een pot kan ook op andere momenten de grond in, zolang het niet vriest. Zet hem even diep als hij op de kwekerij stond, in een plantgat van 1,5 tot 2 keer de breedte van de kluit, in de zon of halfschaduw. Kies eerst de soort op eindmaat: een gewone esdoorn wordt 25 tot 30 meter hoog, een bolesdoorn blijft rond de 5 tot 7 meter. Heb je paarden, plant dan geen gewone esdoorn bij de wei.

Plantkaart: esdoorn (Acer)

Planten
november tot maart; pot ook later, niet bij vorst
Bloei
april tot mei, geelgroen
Diepte
even diep als op de kwekerij
Plantgat
1,5 tot 2 x de kluit breed
Standplaats
zon tot halfschaduw
Grond
vrijwel alle grond, verschilt per soort
Hoogte
5 tot 30 m, sterk per soort
Winterhard
ja, tot circa -26 °C of kouder

Snoei nooit van februari tot en met mei: dan bloedt een esdoorn. De gewone esdoorn is giftig voor paarden.

Welke esdoorn past in jouw tuin?

“Esdoorn” is een geslacht met heel verschillende bomen. De grootste vergissing is een soort die na twintig jaar het hele erf in de schaduw zet. Kijk daarom eerst naar de eindmaat. De maten hieronder komen uit de soortbladen van de boomkwekerijen Van den Berk en Ebben.

Gewone esdoorn Noorse esdoorn Bolesdoorn ‘Crimson King’ Veldesdoorn ‘Elsrijk’ Rode esdoorn Papieresdoorn
Latijnse naamAcer pseudoplatanusA. platanoidesA. platanoides ‘Globosum’A. platanoides ‘Crimson King’A. campestreA. campestre ‘Elsrijk’A. rubrumA. griseum
Hoogte25 tot 30 m20 tot 30 m5 tot 7 m10 tot 15 mcirca 12 miets lager dan 12 m15 tot 20 m, soms 25 mcirca 10 m, soms 15 m
Breedte20 tot 25 m15 tot 20 m5 tot 7 m8 tot 12 m7 tot 8 m7 tot 8 m10 tot 14 m6 tot 8 m
Bijzonderveel bijen; verdraagt wind, zeewind en strooizoutsnelle groeier; geurende bloei vóór het bladbolvormige kroon op een stamrood bladinheems; verdraagt snoei, ook als haagdichte, smalle kroon; weinig meeldauwrode bloei; oranjerode herfstkleurafschilferende kaneelbruine bast
Let opgiftig voor paardenniet op veen of natte grond; weinig groeit eronderbol wordt na jaren brederook een flinke boomniet op droog, arm zandkleinere maat, zelfde eisenvochtige grond, beslist geen kalkneutrale tot licht zure grond

Bronnen: Ebben (Acer pseudoplatanus), Van den Berk (overige soorten en cultivars). Voor de wilde gewone esdoorn noemen sommige bronnen ook hogere maten.

Welke esdoorn blijft klein?

Voor een gewone tuin kom je bij drie bomen uit. De bolesdoorn is een Noorse esdoorn met een ronde kroon, geënt op een stam. Hij wordt 5 tot 7 meter hoog en even breed (Van den Berk). De veldesdoorn ‘Elsrijk’ heeft een dichte, smalle kroon en blijft iets lager dan de gewone veldesdoorn van ongeveer 12 meter. De papieresdoorn wordt circa 10 meter en valt vooral op door zijn bast die in kaneelbruine krullen afschilfert.

Bolesdoorn met een dichte, bolvormige kroon op een rechte stam in een gemaaid grasveld
Een bolesdoorn: de ronde kroon op een stam blijft veel kleiner dan een gewone Noorse esdoorn. Foto: Sergej ***** via Pexels

Een grote soort elk jaar terugzetten om hem klein te houden, werkt slecht. Kies liever meteen een boom waarvan de eindmaat past. De Japanse esdoorn (Acer palmatum) is een struik of kleine boom met andere eisen aan grond en standplaats. Daar komt een eigen gids voor.

Welke esdoorn is inheems?

De veldesdoorn, ook Spaanse aak genoemd, is inheems in Nederland (Van den Berk). Hij verdraagt schaduw, wind, strooizout en zelfs een korte overstroming, en hij is een waardboom voor vlinders. Wil je een natuurlijke haag, dan kun je hem ook als haagplant gebruiken: zie een haag planten.

Wanneer plant je een esdoorn?

  • Wortelgoed (kale wortels): van november tot eind maart, als de boom in rust is (MAX Vandaag, Gardeners World). Laat de wortels niet uitdrogen en zet ze voor het planten kort in een emmer water.
  • Boom met kluit: in dezelfde periode. Gardeners World en MAX Vandaag noemen het najaar als beste tijd.
  • Boom in een pot: kan het hele jaar, mits je in droge periodes water geeft (Gardeners World).
  • Niet bij vorst of in drassige grond. Wacht dan een paar dagen.

Esdoorn planten in 6 stappen

De stappen volgen de plantinstructies van boomkwekerij Van den Berk.

  1. Kies de plek op eindmaat. Reken met de breedte uit de tabel en houd afstand tot het huis, leidingen en de buren. Welke afstand tot de erfgrens geldt, verschilt per situatie; check dat bij je gemeente.
  2. Graaf een ruim plantgat. Maak het 1,5 tot 2 keer zo breed als de kluit: bij een kluit van 60 cm is dat minstens 90 en liefst 120 cm. Graaf het iets minder diep dan de kluit hoog is en maak de bodem een spade diep los. Zijn de wanden van klei of leem dichtgesmeerd, steek ze dan los. Meng nieuwe grond met de grond die er al zat.
  3. Zet de boom op diepte. Nooit dieper dan hij op de kwekerij stond, anders krijgen de wortels te weinig zuurstof.
  4. Laat jute en gaas zitten. Maak het bovenaan los en vouw het terug, maar haal het niet weg.
  5. Zet de boom vast. Gebruik 2 palen tot een stamomtrek van 25 tot 30 cm, daarboven 3. Bij een hoogstam neem je palen van 250 cm, waarvan 100 cm in de grond. Zet 2 palen aan de zuidoost- en noordwestkant, want de wind komt hier meestal uit het zuidwesten. Bind de stam met een boomband vast: zonder spanning, maar niet los. Na ongeveer 3 jaar mag het deel van de palen boven de grond weg.
  6. Maak een gietrand en geef water. Een rand van aarde zo breed als de kluit houdt het water bij de wortels. Meer over water geven lees je bij grond en water.
Een pas geplante jonge boom wordt tussen twee houten palen vastgezet, met losgewerkte aarde rond de stam
Een jonge boom tussen twee palen (geen esdoorn): de palen staan aan weerszijden van de kluit. Foto: Thirdman via Pexels

Staat de boom op een open, winderige plek, lees dan ook je tuin stormklaar maken: een jonge boom met een volle kroon vangt in de herfst veel wind.

Veldesdoorn, boombanden en boompalen vergelijken

Productfoto van een jonge veldesdoorn (Acer campestre) van 125 tot 150 cm in pot

Veldesdoorn (Acer campestre), 125 tot 150 cm in pot (Qweeker)

vanaf €32,95 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs
Productfoto van rubberen boombanden van Talen Tools

Rubberen boombanden 60 x 3,8 cm, 2 stuks (Talen Tools)

vanaf €15,45 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs
Productfoto van een rondhouten palissade met punt, bruikbaar als boompaal

Rondhouten palissade met punt, ø8 x 250 cm, als boompaal (Intergard)

vanaf €22,24 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij Intergard

Bekijk prijs

De veldesdoorn van Qweeker is een jong boompje in pot, geen hoogstam: voor een boom van deze maat is één paal vaak genoeg. De palen van 250 cm passen bij de maat die Van den Berk voor een hoogstam noemt. Prijzen gelden per boom, per set van twee banden en per paal.

Standplaats: zon of schaduw?

De meeste esdoorns groeien in de zon en in halfschaduw. Ebben noemt dat voor de gewone esdoorn, en die verdraagt ook schaduw. De veldesdoorn kan eveneens tegen schaduw (Van den Berk). Voor een plek in volle zon zijn de gewone, Noorse en veldesdoorn dus allemaal geschikt, zolang de jonge boom de eerste jaren genoeg water krijgt.

Denk ook aan de schaduw die de boom zelf maakt. Onder een volwassen gewone of Noorse esdoorn is het donker, en onder de Noorse esdoorn groeit weinig (Van den Berk). Plan je een terras in de buurt, kijk dan eerst waar de zon op welk moment valt: zie welk terras heeft de meeste zon.

Grond, water en bemesten

De gewone esdoorn groeit op alle grondsoorten, van zuur tot basisch (Ebben). De andere soorten zijn kieskeuriger:

  • Noorse esdoorn: niet op veen en niet waar grondwater blijft staan.
  • Veldesdoorn: niet op droog, arm zand.
  • Rode esdoorn: vochtige grond, beslist niet kalkhoudend.
  • Papieresdoorn: neutrale tot licht zure grond.

Bron: soortbladen Van den Berk.

Water geven is de eerste twee jaar het belangrijkste werk. Controleer bij droog weer één keer per week naast de kluit of de grond nog vochtig is. Geef dan in één keer veel water, in plaats van elke dag een beetje (Van den Berk). Vochtig is goed, kletsnat niet: te veel water kan de wortels laten rotten.

Bemesten: bij het planten meng je nieuwe grond door de bestaande grond (Van den Berk). Een vast bemestingsschema voor een gevestigde esdoorn vonden we bij de kwekers niet, dus dat geven we ook niet.

Esdoorn snoeien: wanneer en hoe

Esdoorns hebben een vroege sapstroom. Snoei je ze in het voorjaar, dan “bloeden” ze: er loopt sap uit de wond. Van den Berk is daar duidelijk over: snoei nooit van februari tot en met mei, maar daarna. Pius Floris schrijft in een uitgave van de WUR dat je esdoorns het beste snoeit als ze volledig in blad staan. Bij wintersnoei begint het bloeden vaak zodra het daarna 12 tot 15 graden wordt, en zomerwonden rotten minder in.

  • Wanneer: in de zomer, van juni tot en met augustus, als de boom vol in blad staat. Sommige tuinbronnen houden ook september tot december aan. Februari tot en met mei valt in elk geval af.
  • Hoe: een esdoorn heeft weinig snoei nodig. Zaag een tak net buiten de stam af, ongeveer 1 cm, en laat geen stomp (kapstok) staan. Spaar de takkraag, de verdikking waar de tak aan de stam vastzit (Van den Berk).
  • Wonden: niet dichtsmeren, laten uitlekken (WUR).
  • Na het planten: licht snoeien kan de balans tussen kroon en kluit herstellen (Van den Berk).

Zoek je een esdoorn die je in vorm kunt houden, neem dan de veldesdoorn: die verdraagt snoei goed, ook als haag (Van den Berk).

Is een esdoorn giftig?

Voor paarden hangt het van de soort af. De gewone esdoorn kan weidemyopathie veroorzaken, een ernstige spierziekte bij paarden (atypische myopathie). De stof die dat doet heet hypoglycine A. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de WUR testten in 2016 278 monsters van esdoorns in Nederland (Westermann e.a., Journal of Veterinary Internal Medicine). Bijna alle monsters van de gewone esdoorn bevatten hypoglycine A. Bij de Noorse esdoorn en de veldesdoorn was het niet aantoonbaar.

Het gif zit vooral in de gevleugelde zaden in de herfst en in de zaailingen in het voorjaar. Ook de vederesdoorn (Acer negundo) wordt genoemd als oorzaak (ZLTO). Heb je een paardenwei, plant daar dan geen gewone esdoorn of vederesdoorn naast. Twijfel je over een boom die er al staat, vraag het je dierenarts.

Trossen groene gevleugelde zaden van een gewone esdoorn aan een tak met gelobde bladeren op rode bladstelen
Gevleugelde zaden van een gewone esdoorn: voor paarden het gevaarlijkste deel van de boom. Foto: neelam279 via Pixabay
  • Honden en katten: de ASPCA noemt de rode esdoorn niet giftig voor honden en katten, wel voor paarden (verwelkt blad). Voor de andere soorten vonden we geen betrouwbare bron over honden en katten.
  • Mensen en vee: Van den Berk noemt de veldesdoorn, rode esdoorn en papieresdoorn “gewoonlijk niet giftig”. Over de Noorse esdoorn schrijft de kweker dat hij giftige onderdelen heeft.

Ziektes en problemen

  • Zwarte vlekken op het blad: dat is meestal teervlekkenziekte. Je ziet hem vooral op de gewone esdoorn, en vaker bij een hoge luchtvochtigheid, zoals aan de kust (Natuurtijdschriften.nl, Gardeners World).
  • Plakkerig blad of een plakkerige auto eronder: honingdauw van bladluis (Gardeners World). Zet je terrasmeubels of auto liever niet onder een esdoorn.
  • Takken die aan één kant verwelken: dat kan verticillium zijn, een verwelkingsziekte. Onder de bast zie je donkere verkleuring in het hout. Er is geen bestrijdingsmiddel, en de schimmel blijft jaren in de grond (Ebben).
  • Roetschorsziekte (Cryptostroma corticale): vooral op de gewone esdoorn, en vaker na droge, hete zomers. De bast barst open en laat een zwarte, roetachtige laag zien. De sporen kunnen bij inademing longklachten geven, vooral bij wie zieke bomen zaagt of afvoert. Zaag dan zelf niet en laat een boomverzorger kijken (VBNE, Stigas).
  • Meeldauw: ‘Elsrijk’ is daar weinig gevoelig voor (Van den Berk).

Bijen, vlinders en nadelen

De gewone esdoorn bloeit in april en trekt veel bijen. Ebben geeft hem de hoogste nectar- en pollenwaarde, 5 van 5. De Noorse esdoorn bloeit al in april, vóór het blad, met geurende geelgroene tuilen. De veldesdoorn bloeit in mei. De veld- en de Noorse esdoorn zijn bovendien waardboom voor vlinders: rupsen leven van het blad (Van den Berk).

Geelgroene bloemtuilen van een Noorse esdoorn aan een kale tak in het voorjaar, vóór het blad
De Noorse esdoorn bloeit in april, nog voordat het blad uitloopt. Foto: Nennieinszweidrei via Pixabay

Er staan ook nadelen tegenover. Een grote esdoorn geeft diepe schaduw en in de herfst veel blad (Gardeners World). Bladluis kan honingdauw laten vallen. En de helikoptertjes zaaien zich gretig uit, dus reken in het voorjaar op zaailingen in borders en tussen de tegels. Trek die er op tijd uit, zeker in de buurt van paarden.

Veelgemaakte fouten

  • Een te grote soort kiezen. Een gewone of Noorse esdoorn wordt 20 tot 30 m. Voor een stadstuin past een bolesdoorn of ‘Elsrijk’ beter.
  • Te diep planten. Zet de boom nooit dieper dan hij op de kwekerij stond.
  • In het voorjaar snoeien. Van februari tot en met mei bloedt een esdoorn.
  • Een gewone esdoorn bij een paardenwei. De zaden en zaailingen zijn giftig voor paarden.
  • De eerste twee jaar te weinig water. Een jonge boom heeft nog geen diepe wortels; geef bij droogte in één keer veel.
  • De boomband te strak. Controleer hem elk jaar, zodat hij niet in de stam snijdt.

Veelgestelde vragen

Hoe snel groeit een esdoorn?

Dat verschilt per soort. Van den Berk noemt de Noorse esdoorn een snelle groeier; de kleinere cultivars zoals de bolesdoorn blijven veel compacter. Een vast aantal centimeters per jaar geven we niet: dat hangt sterk af van grond, water en standplaats.

Kun je een esdoorn verplaatsen?

Een jonge esdoorn wel, in de rustperiode van november tot maart. Graaf een zo groot mogelijke kluit uit en plant hem volgens dezelfde regels: even diep, een ruim plantgat, een paal en de eerste twee jaar extra water. Hoe ouder en groter de boom, hoe kleiner de kans dat hij het goed doorstaat.

Kan een esdoorn tegen droogte?

Een gevestigde gewone esdoorn verdraagt matige droogte (Ebben). Een jonge boom niet: geef de eerste twee jaar bij droog weer één keer per week flink water (Van den Berk). Langdurige droogte en hitte maken de gewone esdoorn ook vatbaarder voor roetschorsziekte (VBNE).

Kun je een esdoorn stekken of zaaien?

Zaaien gaat vaak vanzelf: onder een esdoorn komen in het voorjaar veel zaailingen op. Wil je zelf zaaien, dan heeft boomzaad meestal een koude periode nodig voordat het kiemt (MAX Vandaag). Een zaailing van een cultivar zoals de bolesdoorn wordt niet hetzelfde als de moederboom: die kweekt een kwekerij door enten.

Kan een esdoorn in een pot?

Een grote soort hoort niet in een pot, die wil met zijn wortels de grond in. Een jonge boom kan tijdelijk in een grote pot met gaten in de bodem staan, maar plant hem binnen een paar jaar uit. De kleinere Japanse esdoorn krijgt een eigen gids, ook over planten in een pot.

Is esdoornblad giftig voor paarden?

Bij de gewone esdoorn zit het gif vooral in de zaden en de zaailingen. Van de rode esdoorn is verwelkt blad giftig voor paarden (ASPCA). Bij de Noorse esdoorn en de veldesdoorn vonden Utrechtse onderzoekers geen hypoglycine A (Westermann e.a., 2016).

Bronnen: Boomkwekerij Van den Berk (soortbladen Acer platanoides, ‘Globosum’, ‘Crimson King’, campestre, ‘Elsrijk’, rubrum, griseum en plantinstructies), Boomkwekerij Ebben (Acer pseudoplatanus, verwelkingsziekten), WUR (Pius Floris, snoeien), Universiteit Utrecht (Westermann e.a. 2016, hypoglycine A in esdoorns), ZLTO (esdoornvergiftiging), ASPCA (red maple), VBNE (praktijkadvies roetschorsziekte), Stigas, Natuurtijdschriften.nl (teervlekkenziekte), Gardeners World, MAX Vandaag.

Verder kiezen?

Seizoenstips voor je tuin in je mail

Laat je e-mailadres achter, dan sturen we je af en toe tips die passen bij wat er in de tuin te doen is. Uitschrijven kan altijd.

Deze pagina bevat affiliate-links; kopen via onze links kost jou niets extra en steunt onze onafhankelijke vergelijkingen.

Laatst bijgewerkt: 20 oktober 2026