Seizoenstips voor je tuin in je mail

Door de redactie van TuinKeuzeHulp. Laatst bijgewerkt: 21 oktober 2026.

De beste plek voor je terras is niet automatisch tegen het huis, maar daar waar de zon valt op het moment dat jíj buiten zit. Bepaal eerst de ligging van je tuin: de zon komt op in het oosten (ochtendzon), staat midden op de dag in het zuiden (de meeste zon, in de zomer rond 13:40) en gaat onder in het westen (avondzon). Een zuidtuin heeft de meeste zon, een westterras is ideaal voor de avond, een oostterras voor de ochtend, en in een noordtuin vind je de zon vaak achterin. Observeer je tuin op verschillende momenten en leg je terras waar en wanneer je het gebruikt.

Begin met de ligging van je tuin

Voordat je bepaalt waar je terras het best kan liggen, moet je weten hoe je tuin ligt ten opzichte van de zon. De ligging bepaalt namelijk hoeveel zon je krijgt en op welk moment van de dag. Gelukkig is die ligging eenvoudig te achterhalen.

Zoek je woning op via een online kaart, bijvoorbeeld Google Maps: die is altijd op het noorden georiënteerd. Zonder de kaart te draaien, kun je aflezen welke kant je achtertuin op wijst ten opzichte van het noorden. Een kompas-app op je telefoon werkt ook: ga met je rug tegen de achtergevel staan en kijk welke richting je op kijkt. Wijst je achtertuin naar het zuiden, dan heb je een zuidtuin, en zo verder. Dat is de basis, want de rest volgt uit de baan van de zon: die komt grofweg op in het oosten, staat midden op de dag op zijn hoogst in het zuiden, en gaat onder in het westen. Met die twee gegevens (de ligging van je tuin en de baan van de zon) kun je voorspellen waar en wanneer de zon in je tuin valt.

De zon volgt een vaste baan

Zonnestand in Nederland per seizoen: waar de zon op- en ondergaat en hoe lang de schaduw van een schutting en een huis is

Om de beste terrasplek te bepalen, helpt het te begrijpen hoe de zon door je tuin “reist”. De zon komt ’s ochtends op in het oosten, klimt in de loop van de ochtend, staat midden op de dag op zijn hoogste punt in het zuiden, en zakt in de middag en avond weg richting het westen. Die vaste baan bepaalt welk deel van je tuin op welk moment zon of schaduw heeft.

Let op twee details. Het hoogste punt valt niet om 12:00: in het midden van het land staat de zon in de zomer rond 13:40 precies in het zuiden en in de winter rond 12:40 (door de zomertijd en doordat Nederland westelijk in zijn tijdzone ligt). En in de zomer komt de zon op in het noordoosten en gaat ze onder in het noordwesten. Op 21 juni staat ze rond 9:00 pas precies in het oosten en rond 18:20 in het westen, dan nog zo’n 30 graden hoog. In de winter komt de zon op in het zuidoosten en gaat ze al in het zuidwesten onder.

Daarnaast verandert de zon per seizoen van hoogte. In de zomer staat de zon hoog aan de hemel, waardoor de schaduwen kort zijn en er meer zon in de tuin komt. In de winter staat de zon juist laag, waardoor de schaduwen lang worden en je huis en schutting een groot deel van de tuin in de schaduw zetten. Een rekenvoorbeeld: een schutting van 1,80 m werpt als de zon in het zuiden staat in juni ongeveer 1 m schaduw, in maart en september ongeveer 2,3 m en in december ongeveer 7 m. Een huis van 6 m hoog geeft in december zo’n 23 m schaduw. Dat verklaart waarom een plek die in de zomer heerlijk zonnig is, in de winter volledig in de schaduw kan liggen. Houd bij het bepalen van je terrasplek dus rekening met zowel het moment van de dag als het seizoen.

Zuidtuin: de meeste zon

Een tuin op het zuiden ontvangt de meeste zon van alle oriëntaties, van ’s ochtends tot ’s avonds, en is daarom bij veel mensen favoriet. Je zit er van het vroege voorjaar tot het late najaar vaak in de zon, en midden op de dag ligt de hele tuin in het licht. In de zomer valt de zon op een terras bij de achtergevel grofweg van 9:00 tot 18:00 of 19:00. De late avondzon komt dan uit het noordwesten en mist dat terras meestal.

Dat heeft één belangrijk nadeel: op hete zomerdagen kan het in een zuidtuin flink oplopen, en zijn er weinig natuurlijke schaduwplekken. Wil je een terras in een zuidtuin, denk dan vooraf aan schaduw voor de warmste momenten, bijvoorbeeld met een parasol, een boom, een pergola of een terrasoverkapping. Wat bij jouw terras past, lees je in parasol of schaduwdoek.

Schaduw voor een terras op het zuiden

Productfoto: zweefparasol Athene van Garden Impressions met zandkleurig doek en zwart frame

Zweefparasol Athene, Ø300 cm, zand (Garden Impressions)

vanaf €99,95 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs
Productfoto: zandkleurig vierkant schaduwdoek van 4 x 4 m van Abbey Camp met bevestigingsset

Schaduwdoek vierkant 4 x 4 m, zand (Abbey Camp)

vanaf €43,74 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs
Productfoto: antraciet driehoekig schaduwdoek van Lifetime gespannen boven een zwembad

Schaduwdoek driehoek 3,6 x 3,6 x 3,6 m, antraciet (Lifetime)

vanaf €21,77 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs

Let ook op de tegelkleur: donkere tegels houden veel warmte vast en worden heet, terwijl lichte bestrating, grind of split koeler blijven. Een zuidtuin verdampt bovendien meer water, dus kies planten die tegen droogte kunnen en overweeg een regenton of bewateringssysteem. Met wat schaduw en de juiste materialen is de zuidtuin de meest veelzijdige ligging.

Oost- en westtuin: ochtend- of avondzon

Een tuin op het oosten en een tuin op het westen zijn elkaars tegenpolen qua zon, en welke bij je past, hangt af van wanneer jij buiten wilt zitten. In een oosttuin geniet je vooral van de ochtendzon: heerlijk om buiten te ontbijten, maar ’s avonds verdwijnt de zon al vroeg achter het huis, waardoor de tuin sneller afkoelt.

In een westtuin is het andersom: ’s ochtends is het er schaduwrijk, maar de rest van de dag en ’s avonds is het lekker zonnig. Dat maakt een westterras ideaal voor wie na het werk nog van de late middag- en avondzon wil genieten, met een borrel en een mooie zonsondergang erbij. Voor zonaanbidders is een terras bij de achtergevel in een westtuin dé plek. Let bij een westtuin wel op de windbelasting, want de wind komt in Nederland het vaakst uit het zuidwesten; kies zo nodig windschermen of stevige beplanting. In een oosttuin plaats je juist ook een bankje achterin de tuin, want daar pik je ’s avonds nog wat zon mee.

Ligt je tuin er schuin tussenin, dan krijg je een mengvorm. Een tuin op het zuidwesten heeft zon van de late ochtend tot in de avond, een tuin op het zuidoosten vooral ochtend- en middagzon.

Liever eerst alle opties op een rij?

Vergelijk terrastegels

Noordtuin: zoek de zon achterin

Een tuin op het noorden krijgt de minste directe zon, omdat de zon midden op de dag aan de andere kant van het huis staat en je woning de tuin dan grotendeels in de schaduw zet. In de winter, als de zon laag staat, komt er soms helemaal geen zon in een kleine noordtuin. Toch is ook hier vaak een zonnige plek te vinden. In de zomer komt de zon op in het noordoosten en gaat ze onder in het noordwesten, dus dan valt er vroeg in de ochtend en in de avond lage zon in de tuin, vooral op het deel verder van het huis.

Het geheim zit in de diepte: heb je een lange tuin, dan komt de zon achterin, verder van het huis af, wel over de schutting heen, en juist daar leg je dan je terras of zitje. In de zomer heeft een noordtuin bovendien zowel zon als welkome schaduw voor verkoeling. Een paar slimme keuzes helpen: houd de erfafscheiding laag zodat er meer licht binnenkomt, gebruik lichte bestrating die het beschikbare licht weerkaatst, en kies een tegel waar groene aanslag minder grip op heeft, want in de schaduw vergroenen tegels sneller. Meer over het inrichten van een schaduwterras lees je in ons blog over een terras op het noorden.

Bepaal de plek op jouw levensritme

De belangrijkste vuistregel bij het kiezen van je terrasplek is misschien wel deze: leg je terras waar de zon valt op het moment dat jíj buiten zit. De “beste” ligging bestaat niet in het algemeen, maar hangt af van jouw levensritme en voorkeuren.

Ben je een ochtendmens dat graag buiten ontbijt, dan is een plek met ochtendzon (oostzijde) ideaal. Kom je vooral na het werk thuis en wil je ’s avonds nog van de zon genieten, dan zoek je de avondzon (westzijde). Ben je overdag veel thuis en houd je van zon, dan is een zuidplek fijn, mits met wat schaduwmogelijkheid. En hou je juist van koelte, dan is een schaduwrijkere plek prettiger. Observeer je tuin daarom op verschillende momenten van de dag, en noteer welke delen wanneer zon of schaduw hebben. Op basis daarvan kies je de plek die past bij hoe en wanneer jij je terras gebruikt. Een terras op de verkeerde plek gebruik je namelijk veel minder.

Werk met meerdere zitplekken

Wie de zon optimaal wil benutten, hoeft niet te kiezen voor één plek: meerdere zitplekken in de tuin geven je de vrijheid om de zon achterna te gaan. Dit is een slimme oplossing, zeker in tuinen waar de zon in de loop van de dag verschuift.

Denk aan een klein terras of zitje bij het huis voor het ene moment van de dag, en een tweede zithoek achterin de tuin voor het andere moment. In een oosttuin bijvoorbeeld zit je ’s ochtends bij de achtergevel en ’s avonds achterin voor de laatste zon; in een noordtuin plaats je het hoofdterras juist achterin, waar de meeste zon komt. Lichtgewicht, verplaatsbare tuinstoelen en inklapbare ligbedden helpen daarbij, want die verplaats je eenvoudig naar de zonnige plek van het moment. Zo haal je het maximale uit de zon die je tuin te bieden heeft, ongeacht de oriëntatie.

Veelgestelde vragen

Waar leg ik mijn terras voor de meeste zon?

Niet automatisch tegen het huis, maar daar waar de zon valt op het moment dat je buiten zit. Bepaal de ligging van je tuin en volg de baan van de zon: oost (ochtend), zuid (midden op de dag), west (avond).

Hoe weet ik hoe mijn tuin ligt?

Zoek je woning op via een online kaart (die is op het noorden georiënteerd) en lees af welke kant je achtertuin op wijst, of gebruik een kompas-app met je rug tegen de achtergevel. Observeer daarnaast je tuin op verschillende momenten om te zien waar wanneer zon valt.

Welke oriëntatie heeft de meeste zon?

Een tuin op het zuiden, van ’s ochtends tot ’s avonds. Het nadeel is hitte in de zomer en weinig natuurlijke schaduw, dus denk aan een parasol, boom of overkapping en lichte tegels.

Hoe laat staat de zon in het zuiden?

In het midden van Nederland in de zomer rond 13:40 en in de winter rond 12:40, Nederlandse tijd. Dan staat de zon op haar hoogst en zijn de schaduwen het kortst. In het oosten van het land is dat een paar minuten eerder, in het westen een paar minuten later.

Krijgt een tuin op het noorden in de zomer avondzon?

Een beetje. In juni gaat de zon onder in het noordwesten, dus het deel van de tuin verder van het huis kan ’s avonds lage zon krijgen. Hetzelfde geldt vroeg in de ochtend, als de zon in het noordoosten opkomt.

Waar leg ik een terras in een noordtuin?

Achterin de tuin, want daar komt de zon vaak wel over de schutting heen, zeker in een lange tuin. Houd de erfafscheiding laag en gebruik lichte bestrating die het licht weerkaatst.

De keuze in het kort

De beste terrasplek is waar de zon valt op het moment dat jíj buiten zit. Bepaal eerst de ligging van je tuin via een kaart, en volg de baan van de zon: oost geeft ochtendzon, zuid de meeste zon (maar hitte, dus denk aan schaduw), west de avondzon (let op wind), en in een noordtuin vind je de zon achterin. Observeer je tuin op verschillende momenten en per seizoen, want de zon staat ’s winters laag: de schaduw van een schutting is in december zo’n zeven keer langer dan in juni. Kies je terrasplek op jouw levensritme, en werk eventueel met meerdere zitplekken om de zon achterna te gaan. Bekijk het volledige aanbod op terrastegels vergelijken.

Verder kiezen?

Seizoenstips voor je tuin in je mail

Laat je e-mailadres achter, dan sturen we je af en toe tips die passen bij wat er in de tuin te doen is. Uitschrijven kan altijd.

Deze pagina bevat affiliate-links; kopen via onze links kost jou niets extra en steunt onze onafhankelijke vergelijkingen.