Door de redactie van TuinKeuzeHulp.
Bodembedekkers plant je het liefst in september en oktober, of in maart en april. Potplanten kunnen het hele jaar de grond in, behalve bij vorst of hitte boven 30 °C. Reken op 7 tot 9 planten per m² als je wilt dat de grond binnen één groeiseizoen dicht is; dat is ongeveer 35 cm tussen de planten. Haal eerst al het wortelonkruid weg en blijf het eerste jaar wieden. De soort kies je op licht en vocht: Pachysandra en dovenetel voor schaduw, kattenkruid en tijm voor zon en droge grond.
Plantkaart: bodembedekkers (vaste planten en lage heesters)
- Planten
- september en oktober, of maart en april
- Per m²
- 7 tot 9, per soort 4 tot 12
- Afstand
- ongeveer 35 cm bij 7 tot 9 per m²
- Dicht na
- 1 groeiseizoen, Pachysandra 2 tot 3 jaar
- Standplaats
- zon tot diepe schaduw, per soort
- Grond
- eerst onkruidvrij en losgemaakt
- Hoogte
- meestal 15 tot 50 cm
- Winterhard
- de meeste soorten, Pachysandra tot −25 °C
Getallen verschillen per soort en potmaat. Kijk ook op het etiket van de kweker.
Wat is een bodembedekker (en wat niet)?
Een bodembedekker is een plant die een goed gesloten dek vormt, zodat onkruid weinig kans krijgt en de grond minder uitdroogt. Zo omschrijft Vakblad Groen het. Het zijn meestal lage vaste planten, zoals ooievaarsbek en dovenetel, of kleine wintergroene heesters zoals Pachysandra en kleine maagdenpalm. Ze groeien in de breedte met uitlopers, wortelstokken of brede pollen.
Schors, houtsnippers, kokos of cacaodoppen worden in tuincentra ook wel bodembedekker genoemd, maar dat is mulch: een losse laag op de grond, geen plant. Mulch is wel handig tussen jonge bodembedekkers, zolang die nog niet dicht zijn. Daarover meer bij het planten.
Welke bodembedekker voor welke plek?
De plek bepaalt de soort, niet andersom. Een schaduwplant in de volle zon verbrandt, een zonneplant onder een boom wordt dun en kaal. Kijk dus eerst hoeveel zon het stuk krijgt en of de grond droog of vochtig blijft. Het overzicht hieronder zet per combinatie een paar soorten op een rij die daar volgens kwekers en vakbladen goed sluiten.
Bodembedekkers voor de schaduw
Voor schaduw is de keus het grootst. Pachysandra terminalis (schaduwkruid) blijft groen, wordt 20 tot 30 cm hoog en is winterhard tot −25 °C, volgens kwekerij Denolf. Hij wil humusrijke, kalkarme grond en groeit de eerste 2 tot 3 jaar traag. Hoveniers zien wel steeds vaker schimmelproblemen en geel blad, vooral op vochtige klei (Vakblad Groen 2022).
Kleine maagdenpalm (Vinca minor) is inheems, blijft groen, wordt 15 tot 20 cm hoog en bloeit van maart tot mei blauwpaars. Hij groeit op alle grondsoorten en sluit met uitlopers. Verder noemen De Hovenier en Steenbreek voor schaduw onder meer Asarum (mansoor), gevlekte dovenetel (Lamium maculatum), Tiarella en Geranium nodosum. Een schaduwborder combineer je goed met grotere bladplanten zoals hosta.
Bodembedekkers voor zon en droge grond
In de volle zon op droge, warme grond doen kattenkruid (Nepeta x faassenii), wilde marjolein (Origanum vulgare), tijm en sedum het goed. Kattenkruid en marjolein bloeien lang en trekken veel insecten. Tijm past tussen stapstenen, maar houdt volgens Steenbreek weinig onkruid tegen: het blijft een open mat. Meer over deze soorten lees je in de gidsen over kattenkruid en sedum.
Kleine maagdenpalm kan ook in de zon staan, maar alleen als de grond vochtig blijft. Op droog zand in de zon kies je beter een van de soorten hierboven.
Groenblijvende bodembedekkers
Wil je ook in de winter een groen tapijt, dan zijn Pachysandra, kleine maagdenpalm en Asarum de bekende keuzes. Rotsooievaarsbek (Geranium macrorrhizum) is half wintergroen: hij houdt blad, maar dat krimpt in de winter in. Wie een fijnere ooievaarsbek zoekt die beter groen blijft, kan kijken naar Geranium x cantabrigiense, zoals ‘Biokovo’ of ‘Cambridge’ (Vakblad Groen 2022). Meer ooievaarsbekken staan in de gids over geranium planten.
Natte grond of langs de vijver
Voor grond die lang nat blijft, zoals een vijverrand, noemt Steenbreek adderwortel (Persicaria bistorta). Die bloeit van mei tot juli met roze aren. De meeste andere soorten in dit stuk, Pachysandra voorop, verdragen natte voeten slecht.
Onder bomen, hortensia of olijfboom
Onder bomen is het vaak droog én schaduwrijk, en de boomwortels nemen veel water weg. Symphytum grandiflorum (smeerwortel) sluit daar snel met wortelstokken, en rotsooievaarsbek kan ook tegen droge schaduw. De Hovenier geeft twee tips. Plant bodembedekkers het liefst tegelijk met de boom of heester. Bij een bestaande boom breng je een dun laagje nieuwe grond op en plant je in de herfst kleine plantjes, zodat je de boomwortels niet beschadigt.
Onder een hortensia of in een grote pot met een olijfboom werkt hetzelfde principe: kies een lage soort die bij het licht past en geef de eerste maanden extra water, want de grotere plant wint de strijd om vocht.
Wanneer plant je bodembedekkers?
De meeste bodembedekkers koop je als potplant, en die kun je in principe het hele jaar planten. Uitzonderingen zijn vorst en temperaturen boven 30 °C. September en oktober zijn gunstig: de grond is nog warm en er valt meer regen, zodat de wortels voor de winter aanslaan. Maart en april zijn het tweede goede moment; dan moet je in droge weken wel meer water geven.
Plant je nu, eind oktober, dan kan dat nog zolang de grond niet bevroren of drassig is. Andere klussen per maand vind je in de tuinkalender per maand.
Hoeveel bodembedekkers per m² en welke plantafstand?
Als richtlijn noemt Steenbreek 7 tot 9 planten per m² om de grond in één seizoen dicht te krijgen. Vakblad Groen komt op hetzelfde uit: acht planten in een P9-pot (9 x 9 cm) per m² is vaak genoeg. Omgerekend is dat ongeveer 33 tot 38 cm tussen de planten. Zet je minder planten, dan duurt het langer voordat het dek sluit en ben je langer aan het wieden.
Per soort verschilt het flink. Een paar voorbeelden uit kwekers- en vakbladgegevens:
| Pachysandra terminalis | Geranium macrorrhizum ‘Ingwersen’s Variety’ | Geranium macrorrhizum ‘Spessart’ | Asarum | |
|---|---|---|---|---|
| Planten per m² | 4 tot 7 | 6 tot 8 | 8 tot 12 | 12 tot 15 |
| Plek | halfschaduw tot schaduw | halfschaduw, kan tegen droogte | halfschaduw, kan tegen droogte | schaduw |
| Let op | eerste 2 tot 3 jaar traag | blad krimpt in de winter | blad krimpt in de winter | groeit traag, dus dichter planten |
Heb je weinig geduld of een klein stuk dat meteen dicht moet, dan bestaan er ook voorgekweekte matten (bijvoorbeeld van 38 x 57 cm). Die geven direct een gesloten dek, maar zijn duurder dan losse planten (Vakblad Groen 2022).
Bodembedekkers planten in 6 stappen
- Haal het wortelonkruid weg. Kweekgras, zevenblad en heermoes groeien dwars door een jonge bodembedekker heen. Steek ze met wortel en al uit, liefst een paar weken voor het planten, zodat je nagroei nog ziet.
- Maak de grond los. Spit of hark de bovenlaag los en werk op schrale of zware grond wat compost door. Pachysandra wil humusrijke, kalkarme grond; kattenkruid en tijm juist schrale, doorlatende grond.
- Leg de planten eerst uit. Zet de potten in een verspringend patroon (in driehoeken), zodat de gaten tussen de rijen even groot zijn. Bij 7 tot 9 per m² staan ze ongeveer 35 cm uit elkaar.
- Plant en druk aan. Maak de kluit nat, zet hem zo diep als hij in de pot stond (dat is de gangbare werkwijze bij vaste planten) en druk de grond rondom stevig aan.
- Geef flink water. Giet tot ook de grond onder de kluit nat is.
- Mulch tussen de planten. Een laag schors of compost tussen de jonge planten remt onkruid en houdt vocht vast, tot de planten zelf het werk overnemen.
Bodembedekkers en een plantschep vergelijken
Geranium macrorrhizum ‘Ingwersen’s Variety’, 12 planten in P9-pot (Tuinoord)
vanaf €47,50 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com
Bekijk prijs
Pachysandra terminalis, set van 8 planten (Gardenzo)
vanaf €27,95 prijspeil november 2026, check de actuele prijs bij bol.com
Bekijk prijs
Xact plantschep van rvs (Fiskars)
vanaf €17,99 prijspeil november 2026, check de actuele prijs bij bol.com
Bekijk prijsDe twee plantensets passen bij verschillende plekken. De rotsooievaarsbek is voor halfschaduw en kan tegen droogte; de verkoper rekent de 12 planten voor 2 m², dus 6 per m², de onderkant van wat Van Hauwaert voor dit ras aanhoudt. Nadeel: het blad krimpt in de winter in. De Pachysandra is voor schaduw en blijft groen; 8 planten per m² is dichter dan de 4 tot 7 die Denolf noemt, wat helpt omdat hij de eerste jaren traag groeit. Op kalkrijke of natte grond is hij geen goede keus. Een smalle plantschep is handig voor veel kleine P9-potjes; voor een groot oppervlak werk je met een spade sneller.
Helpen bodembedekkers tegen onkruid?
Ja, maar pas als het dek gesloten is. Tot die tijd is er kale grond tussen de planten, en daar kiemt onkruid net zo goed als elders. Reken op minstens een jaar wieden na het planten (MAX Vandaag). Een losse aanplant kost tot het dek sluit veel werk: uitgevallen planten vervangen (inboeten) en onkruid trekken, zeggen ook hoveniers in Vakblad Groen.
Daarna houdt een dichte bodembedekker veel onkruid tegen, maar niet alles. Wortelonkruid dat je bij het planten hebt laten zitten, komt er gewoon doorheen. En een open mat zoals tijm houdt weinig tegen. Voor onkruid tussen de bestrating werkt een bodembedekker meestal niet; daarvoor kijk je bij onkruid tussen tegels.
Onderhoud: water, bemesten en snoeien
Water. Het eerste seizoen geef je in droge weken water, en dan grondig in plaats van elke dag een beetje. Een gevestigd dek heeft daarna alleen bij lange droogte extra water nodig, al hangt dat van de soort af: kattenkruid en sedum kunnen tegen droogte, soorten voor vochtige grond minder.
Bemesten. In gewone tuingrond is een laag compost in het voorjaar meestal genoeg. Veel mest is meestal niet nodig, en zonneplanten als tijm en kattenkruid houden juist van schrale grond.
Snoeien. Bodembedekkers hoeven meestal niet gesnoeid te worden. Afhankelijk van de soort knip je ze na de bloei of aan het eind van het seizoen terug om ze compact te houden. Kattenkruid knip je na de eerste bloei licht terug; dan bloeit hij vaak een tweede keer. Wintergroene soorten als Pachysandra laat je staan.
Woekeren: soorten die niet woekeren, en hoe je ze binnen houdt
Een bodembedekker moet zich uitbreiden, anders bedekt hij niets. Maar soorten die zich hard verspreiden, lopen ook het gazon of de border van de buren in. Smeerwortel (Symphytum grandiflorum) en kleine maagdenpalm breiden zich met wortelstokken en uitlopers uit. Vrouwenmantel (Alchemilla mollis) zaait zich flink uit als je de uitgebloeide bloemen laat staan.
Rustiger zijn soorten die als pol in de breedte groeien, zoals de meeste ooievaarsbekken en Asarum. Pachysandra loopt wel uit, maar langzaam. Wil je een snelle bodembedekker toch op zijn plek houden, zet dan een harde rand in de grond. Een verzinkte kantopsluiting van 100 x 17,5 cm bij Intergard (vanaf €10,81, prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij Intergard) is 17,5 cm hoog, zodat je hem een flink stuk de grond in kunt zetten. Een houten rand kan ook; hoe je die maakt lees je bij houten borders maken.
Vermeerderen: scheuren en uitlopers
De meeste bodembedekkers vermeerder je door te scheuren. Steek in het voorjaar of de vroege herfst een pol uit, trek of snijd hem in stukken met elk wat wortel en blad, en plant die stukken op een kale plek. Bij soorten met uitlopers, zoals kleine maagdenpalm, kun je ook een uitloper die al wortels heeft gemaakt losknippen en verplanten. Zo vul je een gat in het dek zonder nieuwe planten te kopen.
Bodembedekkers voor bijen en vlinders
Bloeiende bodembedekkers zijn een goede vervanger voor tegels of kale grond als je insecten wilt helpen. Kattenkruid trekt bijen, hommels en vlinders, wilde marjolein vooral vlinders (Steenbreek). Kleine maagdenpalm en rotsooievaarsbek worden door kwekerij Ebben genoemd als plant voor bijen en vlinders. De Hovenier wijst erop dat bodembedekkers ook voedsel en waardplant zijn voor minder opvallende insecten dan bijen en vlinders.
Ook onder het blad gebeurt er wat: lieveheersbeestjes overwinteren in een dichte bodembedekker en vogels zoeken er voedsel (Steenbreek). Laat het afgestorven blad in de herfst dus gerust liggen.
Zijn bodembedekkers giftig voor hond of kat?
Dat verschilt per soort, dus een algemeen antwoord is er niet. Klimop (Hedera helix), dat ook als bodembedekker wordt gebruikt, is volgens de ASPCA giftig voor honden, katten en paarden. Het blad bevat saponinen en kan braken en diarree geven; het blad is giftiger dan de bessen.
Voor kleine maagdenpalm en Pachysandra vonden we geen eenduidige, betrouwbare bron. Heb je een dier dat graag aan planten knaagt, zoek de soort dan op in de lijst van de ASPCA of vraag je dierenarts voordat je plant.
Veelgemaakte fouten met bodembedekkers
- Wortelonkruid laten zitten. Kweek en zevenblad groeien dwars door het nieuwe dek heen en zijn er daarna bijna niet meer uit te krijgen.
- Te weinig planten per m². Met 3 of 4 planten per m² duurt het jaren voor het dek sluit, en al die tijd wied je.
- De verkeerde plek. Een schaduwplant in de zon of een zonneplant onder een boom sluit nooit goed.
- Onder een gevestigde boom planten zonder nieuwe grond. De boomwortels nemen het water weg en je beschadigt ze bij het graven. Breng eerst een dun laagje grond op.
- Pachysandra op natte klei of kalkrijke grond. Daar krijgt hij vaker geel blad en schimmel.
- Het eerste jaar geen water geven. Jonge planten met een kleine kluit drogen in een droog voorjaar snel uit.
Veelgestelde vragen
Kun je bodembedekkers zaaien?
Een paar soorten, zoals tijm en witte klaver, zijn ook als zaad te koop. De meeste bodembedekkers, zoals Pachysandra, maagdenpalm en ooievaarsbek, koop je als plant: uit zaad duurt het veel langer voordat de grond dicht is.
Welke bodembedekker groeit het snelst?
Smeerwortel (Symphytum grandiflorum) sluit snel met wortelstokken, ook in droge schaduw, en kleine maagdenpalm sluit met uitlopers. Pachysandra is juist traag: de eerste 2 tot 3 jaar groeit hij weinig.
Moet je bodembedekkers snoeien?
Meestal niet. Sommige soorten knip je na de bloei of aan het eind van het seizoen terug om ze compact te houden, zoals kattenkruid na de eerste bloei. Wintergroene soorten laat je staan.
Kun je over bodembedekkers lopen?
Vakblad Groen noemt Waldsteinia en sedum als soorten die betreding verdragen, zolang er niet te vaak overheen gelopen wordt. Tijm past tussen stapstenen. Een pad dat dagelijks gebruikt wordt, houdt geen enkele bodembedekker groen.
Wat kosten bodembedekkers per m²?
Dat hangt van de soort en potmaat af. Op bol.com kost een set van 8 Pachysandra voor 1 m² vanaf €27,95, en 12 rotsooievaarsbekken voor 2 m² vanaf €47,50, dus ongeveer €24 per m² (prijspeil november 2026). Voorgekweekte matten zijn duurder.
Wanneer is een bodembedekker dicht?
Bij 7 tot 9 planten per m² meestal na één groeiseizoen. Trage soorten zoals Pachysandra en Asarum hebben langer nodig; die plant je daarom dichter.
Bronnen: Vakblad Groen (Bodembedekkers: meer dan Vinca, Waldsteinia en Pachysandra, 2022), De Hovenier 3/2023 (top 10 bodembedekkers voor de schaduw), Steenbreek (10x bodembedekkers), kwekerij Ebben (Vinca minor, Geranium macrorrhizum), Denolf (Pachysandra terminalis), Van Hauwaert tuincentrum (Geranium macrorrhizum), ASPCA (English ivy), MAX Vandaag, webwoordenboek.nl. Foto bovenaan: Elena Umyskova via Pexels.
Verder kiezen?
- Geranium planten: ooievaarsbek en pelargonium
- Kattenkruid planten: wanneer, hoe diep en waar
- Sedum planten: wanneer, hoe diep en waar
- Hosta planten: wanneer, hoe diep en waar
- Onkruid tussen tegels: methodes vergelijken
- Houten borders maken
- Alle planten- en bloemengidsen
Seizoenstips voor je tuin in je mail
Laat je e-mailadres achter, dan sturen we je af en toe tips die passen bij wat er in de tuin te doen is. Uitschrijven kan altijd.
Deze pagina bevat affiliate-links; kopen via onze links kost jou niets extra en steunt onze onafhankelijke vergelijkingen.
Laatst bijgewerkt: 30 oktober 2026
