Geranium planten: wanneer, hoe en waar

Door de redactie van TuinKeuzeHulp.

Geraniums zet je buiten als de laatste nachtvorst voorbij is. In Nederland is de vuistregel: na de IJsheiligen, half mei. Kies een plek in de volle zon en plant in luchtige, goed doorlatende potgrond, even diep als de plant in de kweekpot stond. Geef matig water en laat de grond tussendoor opdrogen. De balkongeranium (Pelargonium) is niet winterhard: haal hem vóór de eerste nachtvorst binnen, of neem in augustus en september stekken. Hoe je overwintert, lees je onder geraniums overwinteren.

Geranium of pelargonium: welke bedoel je?

Wat in Nederland “geranium” heet, is bijna altijd de balkon- of perkgeranium. Botanisch is dat een Pelargonium, een plant uit Zuid-Afrika die geen vorst verdraagt. Het geslacht Geranium is iets anders: de ooievaarsbek, een winterharde vaste plant voor de border. Beide horen bij de ooievaarsbekfamilie (Geraniaceae), en daar komt de naamverwarring vandaan.

Zoek je informatie over ooievaarsbek, zoals ‘Rozanne’ of ‘Johnson’s Blue’? Die plant blijft gewoon buiten staan en komt elk voorjaar terug. Knip hem na de eerste bloei terug, dan volgt vaak een tweede bloei. Alles hieronder gaat over de balkongeranium.

Wanneer zet je geraniums buiten?

Geraniums liggen in het voorjaar in de tuincentra, vaak al in maart en april. Buiten is het dan nog te koud. Zet gekochte planten tot het uitplanten op een lichte plek binnen, bij 7 tot 21 °C. Een onverwarmde slaapkamer of een kas met verwarming werkt goed.

Buiten planten doe je na de laatste nachtvorst. In Nederland houden veel tuiniers de IJsheiligen aan (11 tot 15 mei). Laat de planten de twee weken daarvoor wennen: overdag naar buiten, ’s nachts weer binnen. Dat heet afharden. Voorspelt het weer na het uitplanten toch nog een koude nacht, dek ze dan af met vliesdoek of zet de potten even binnen.

Geraniums planten in pot of balkonbak, stap voor stap

De meeste geraniums staan in een pot, bak of hanging basket. In de volle grond kan ook, in neutrale tot kalkrijke grond die goed afwatert.

1. Kies een bak met een drainagegat. Geraniums kunnen slecht tegen natte voeten. Hoe je een bak op het balkon goed laat afwateren en wat hij mag wegen, staat in plantenbak op het balkon: gewicht en afwatering.
2. Vul met potgrond voor terras- en balkonplanten. Kies luchtige grond die goed doorlaat; het RHP-keurmerk zegt iets over de kwaliteit.
3. Haal de plant uit de kweekpot en maak een vaste kluit aan de onderkant wat los.
4. Plant even diep als in de kweekpot. Dieper planten heeft geen zin en kan de stengelvoet laten rotten.
5. Zet staande geraniums achter of in het midden en hanggeraniums aan de voorkant, zodat ze over de rand kunnen hangen.
6. Geef water zodat de grond zich om de wortels sluit, en laat de bak goed uitlekken.

Hoeveel planten in een bak gaan, verschilt per soort en ras. Daar hebben we geen betrouwbare vaste maat voor gevonden. Volg het etiket van de kweker; daar staat de plantafstand voor dat ras. Wie weinig tijd heeft om water te geven, kan kijken naar een balkonbak met waterreservoir. Let er dan wel op dat de grond niet steeds nat blijft.

Zon of schaduw?

Geraniums bloeien het meest in de volle zon. Een balkon of gevel op het zuiden of westen is ideaal. Staande (zonale) geraniums verdragen ook wat schaduw, zolang ze een paar uur per dag zon krijgen; ze bloeien dan wel minder.

De Franse geranium of edelgeranium (Pelargonium grandiflorum) is anders. Die staat liever in halfschaduw en bij voorkeur beschut tegen regen, want de grote bloemen hebben last van regen. Voor een noordbalkon met weinig zon zijn geraniums minder geschikt.

Water geven en bemesten

Geraniums hebben minder water nodig dan de meeste perkplanten. Geef pas water als de bovenste laag grond droog aanvoelt, en geef dan goed. Giet op de grond en niet over het blad: nat blad geeft meer kans op schimmel. Op een warme zomerdag droogt een kleine pot of hanging basket snel uit; voel dan dagelijks. Te veel water is een veelvoorkomende fout. De wortels kunnen rotten en de bladeren worden geel.

Bemesten doe je in het groeiseizoen. De RHS adviseert in het voorjaar elke 10 tot 14 dagen een vloeibare mest. Zodra de plant bloeit, stap je over op een kaliumrijke voeding, zoals tomatenmest, elke 2 weken. Kalium ondersteunt de bloei. Gebruik je potgrond met voeding erin, dan kun je de eerste weken overslaan. In de winter geef je geen voeding.

In de herfst zijn geraniumplanten online nauwelijks te koop; zaad wel. Jonge planten vind je vanaf het voorjaar weer in tuincentra en webwinkels.

Geraniums zaaien

Zelf zaaien kan, maar vraagt geduld en warmte. Zaai F1- of F2-rassen van zonale en hangende geraniums eind winter, in januari of februari, binnen op een warme plek rond kamertemperatuur en met veel licht. Een zonnige vensterbank of een verwarmde kweekkas werkt. Verspeen de zaailingen als ze groot genoeg zijn naar eigen potjes en hard ze in het voorjaar af voordat ze naar buiten gaan.

Snoeien en uitgebloeide bloemen weghalen

Geraniums hebben weinig snoei nodig, maar een paar momenten maken verschil:

• Toppen in het voorjaar en de vroege zomer. Knijp de groeitop van jonge planten uit. Ze vertakken dan en worden voller.
• Uitgebloeide bloemen weghalen. Breek of knip de uitgebloeide trossen met steel en al af. De plant maakt dan nieuwe knoppen in plaats van zaad.
• Voor de winter. Bij het binnenhalen snoei je de takken terug tot ongeveer 10 tot 15 cm en haal je dode bladeren en knoppen weg. Zo neemt de plant minder ruimte in en is er minder kans op schimmel.
• In maart. Is de plant in de winter lang en slungelig geworden, snoei hem dan terug met de helft tot twee derde. Er komen nieuwe, stevige scheuten.

De Franse geranium snoei je liever niet hard terug; haal vooral uitgebloeide bloemen en dode delen weg.

Geraniums overwinteren: drie manieren

De balkongeranium is niet vorstbestendig. Haal hem binnen vóór de eerste nachtvorst; in Nederland is dat vaak in oktober. Laat hem ’s nachts niet langdurig onder 5 °C staan. Je hebt drie opties, afhankelijk van de ruimte die je hebt.

Licht en vorstvrij

Dit is de meest betrouwbare manier. Snoei de plant terug tot 10 tot 15 cm en zet hem op een lichte, koele plek: een koude kas, serre, trappenhuis of de vensterbank van een onverwarmde kamer. Ideaal is 5 tot 10 °C, met 5 °C als ondergrens ’s nachts. Zet hem niet naast de verwarming en zorg voor wat frisse lucht. Bij 7 tot 10 °C kan een geranium zelfs doorbloeien. Heb je een kas, lees dan hoe je die vorstvrij houdt in de winter.

Kaal en donker, in een doos of zak

Heb je geen lichte plek, dan kan een stevige, houtige geranium ook kaal de winter door. Haal de plant vóór de vorst uit de pot, schud de meeste aarde van de wortels en laat hem drogen. Bewaar hem in een papieren zak of doos op een koele, donkere en vorstvrije plek, zoals een kelder of schuur die niet bevriest. In het voorjaar zet je de wortels een paar uur in water, snoei je de stengels terug tot ongeveer 10 cm en pot je de plant op. Zet hem dan warm en licht. Niet elke plant overleeft dit; jonge, zachte planten redden het vaak niet.

Als stek

Neem in augustus of september stekken (zie hieronder) en houd alleen die jonge planten over op een lichte vensterbank. Dat kost het minst ruimte. De moederplant mag dan op de composthoop.

Water geven in de winter

Geef in de winter heel weinig water, net genoeg om de kluit niet helemaal te laten uitdrogen. Natte grond in een koele ruimte is de snelste weg naar rot en grauwe schimmel. Kaal overwinterde planten krijgen helemaal geen water.

In het voorjaar weer opstarten

Vanaf maart groeien de planten weer. Snoei lange, slappe stengels terug, verpot halverwege het voorjaar in verse potgrond en begin weer met voeding. Na het afharden gaan ze na de IJsheiligen naar buiten. Wat je verder in de tuin voor de winter doet, staat in de checklist tuin winterklaar maken.

Geraniums stekken

Stekken is de goedkoopste manier om meer geraniums te krijgen, en het kan van het voorjaar tot de herfst. Augustus en september zijn de gunstigste maanden: de plant is dan volgroeid en de stekken hebben tijd om te wortelen voor de winter.

1. Knip een kopstek van een gezonde scheut zonder bloemen, net onder een bladknoop.
2. Haal de onderste bladeren en eventuele bloemknoppen weg.
3. Steek de stek in stekgrond of in potgrond gemengd met zand.
4. Houd de grond licht vochtig, niet nat, en zet de pot licht maar uit de felle zon.
5. Na ongeveer 4 tot 6 weken zijn de stekken beworteld. Je ziet dat aan nieuwe groei.

Overwinter bewortelde stekken op een lichte vensterbank met weinig water. Geef eind winter wat voeding en top ze voor een bossige plant. Halverwege het voorjaar pot je ze op in een pot van 9 cm. Stekken in een glas water lukt ook, maar we vonden geen bron die zegt dat het beter werkt dan in grond.

Soorten geraniums

Er zijn honderden rassen. Voor balkon en terras kom je deze groepen het meest tegen:

• Staande of zonale geranium (Pelargonium zonale-hybriden). Rechtopgroeiend, vaak met een donkere band op het blad. Van compact tot ongeveer 1 m hoog.
• Hanggeranium (Pelargonium peltatum). Lange, hangende stengels van 30 cm en meer, met glanzend blad. Voor de voorkant van een balkonbak of een hanging basket.
• Franse geranium of edelgeranium (Pelargonium grandiflorum). Grote bloemen met vlekken of aders. Liever halfschaduw en uit de regen.
• Engelengeranium (angel-pelargonium). Een compacte groep, geschikt voor kleine potten.
• Geurgeranium, onder meer Pelargonium graveolens en de citroengeranium. Gekweekt om het geurende blad; de bloemen zijn klein.

Problemen: gele bladeren, geen bloei, ziektes en plagen

Gele bladeren

Gele bladeren kunnen meerdere oorzaken hebben. Vaak is het te veel water: de wortels krijgen te weinig lucht. Het kan ook een tekort aan voeding zijn, vooral bij planten die al lang in dezelfde pot staan, of een schimmel. Een paar gele bladeren onderaan zijn normaal. Haal aangetaste bladeren weg, laat de grond opdrogen en geef de plant meer lucht.

Geen of weinig bloei

De meest voorkomende oorzaken zijn te weinig zon, uitgebloeide bloemen die blijven zitten, en mest met veel stikstof in plaats van kalium. Ook een plant die net is overwinterd, heeft even tijd nodig voordat hij weer volop bloeit. Zie je gaatjes in de knoppen, kijk dan of het geraniumblauwtje er zit (hieronder).

Grauwe schimmel en roest

Grauwe schimmel (botrytis) geeft een grijs, pluizig laagje op bloemen en blad; roest geeft bruine of oranje puistjes aan de onderkant van het blad. Beide komen vooral voor bij vocht en weinig luchtcirculatie. Haal aangetaste delen weg, giet op de grond en zet de planten wat verder uit elkaar. Virussen worden onder meer verspreid door trips en vuil snoeigereedschap; maak je schaar dus schoon tussen planten.

Geraniumblauwtje

Het geraniumblauwtje (Cacyreus marshalli) is een klein Zuid-Afrikaans vlindertje. De rupsen eten de knoppen en boren in de stengels van pelargoniums. In Nederland is het sinds 1999 gezien en in 2003 is voortplanting vastgesteld, maar de soort overleeft strenge vorst niet en is hier nog zeldzaam. Zie je holle stengels of aangevreten knoppen, knip die delen dan weg.

Andere plagen

Witte vlieg, cicaden en wortelwolluis komen ook voor. In potten kunnen larven van de taxuskever aan de wortels vreten; een plant die ineens slap hangt terwijl de grond vochtig is, kan daarop wijzen.

Geraniums tegen muggen: werkt dat?

De citroengeranium (vaak verkocht als ‘Citrosa’ of muggenplant) zou muggen op afstand houden. Een veldonderzoek van de Universiteit van Guelph uit 1996, gepubliceerd in het Journal of the American Mosquito Control Association, vond daar geen merkbaar effect van: mensen naast de plant werden ongeveer even vaak gestoken als zonder plant. De geur komt bovendien vooral vrij als je het blad kneust. Wil je hem om de geur, prima, maar reken niet op minder muggen.

Veelgemaakte fouten

• Te vroeg buiten zetten. Eén koude nacht in april kan de planten beschadigen. Wacht op de IJsheiligen.
• Niet afharden. Planten die direct van een warme kas naar een zonnig balkon gaan, kunnen verbrand blad krijgen.
• Te veel water. Geraniums hebben liever iets te droog dan te nat, zeker in de winter.
• Te warm overwinteren. In een warme woonkamer met weinig licht maakt de plant lange, slappe stengels. Koel en licht werkt beter.
• Te laat binnenhalen. Wacht niet tot de eerste vorst voorspeld is; een nacht vorst is genoeg om de plant te verliezen.

Veelgestelde vragen

Bronnen: Royal Horticultural Society (pelargonium growing guide), Chicago Botanic Garden en Iowa State University Extension (overwinteren van geraniums), Fibrex Nurseries en Woottens (pelargoniums overwinteren), MAX Vandaag (geranium stekken en overhouden; geraniums drie seizoenen laten bloeien; balkonplant van het jaar), Bijenhouden (WUR) en Hortus botanicus Leiden (geranium en pelargonium), ASPCA (geranium en scented geranium), Kijk op Exoten en Vlinders (geraniumblauwtje), Universiteit van Guelph via Journal of the American Mosquito Control Association (citrosa en muggen). Foto bovenaan: Jan van der Wolf via Pexels.

Verder kiezen?

• Alle plantgidsen: planten en bloemen
• Oleander planten: wanneer, hoe en waar
• Agapanthus planten: wanneer, hoe diep en waar
• Balkonbak met waterreservoir vergeleken
• Plantenbak op het balkon: gewicht en afwatering
• Plantenbakken en moestuinbakken vergelijken

Deze pagina bevat affiliate-links; kopen via onze links kost jou niets extra en steunt onze onafhankelijke vergelijkingen.

Laatst bijgewerkt: 16 oktober 2026