Door de redactie van TuinKeuzeHulp.
Lavendel plant je in het voorjaar, van maart tot mei, of in september zolang de grond nog warm is. Zet de kluit even diep als hij in de pot stond, niet dieper, op een plek in de volle zon met grond die snel droog wordt. Voor een lage haag houd je 30 cm tussen de planten (ongeveer 3 per meter), in een border 35 tot 45 cm. Wat lavendel de kop kost, is zelden de kou: het is natte grond in de winter.
Plantkaart: lavendel (Lavandula angustifolia en L. x intermedia)
- Planten
- maart tot mei, september
- Bloei
- juni tot augustus
- Diepte
- even diep als in de pot
- Afstand
- haag 30 cm, border 35 tot 45 cm
- Standplaats
- volle zon
- Grond
- doorlatend en schraal, kalk mag
- Hoogte
- 30 tot 90 cm, per ras
- Winterhard
- ja, kuiflavendel beperkt
Halfheester uit het Middellandse Zeegebied; blijft groen en wordt onderaan na een paar jaar houtig.
Wanneer plant je lavendel?
Het voorjaar is het veiligste moment. De RHS raadt april en mei aan en zegt er uitdrukkelijk bij: niet in de winter. Nederlandse kwekers rekken dat op tot maart en juni (lovethegarden, directplant). De plant heeft dan een heel seizoen om wortels te maken voordat de eerste natte winter komt.
Kun je lavendel in augustus of september planten? Ja, zolang de grond nog warm is en de plant voor de vorst kan inwortelen. Houd als vuistregel aan dat hij uiterlijk zo’n zes weken voor de eerste nachtvorst in de grond zit. Op zware, natte klei wacht je beter tot het voorjaar. Kuiflavendel (Lavandula stoechas) plant je alleen in het voorjaar, omdat die minder winterhard is.
Verplanten gaat het best in dezelfde periodes, bij jonge planten. Een oude, houtige lavendel kan na verplanten slecht aanslaan; een nieuwe plant is dan vaak de makkelijkere keus. Wat er per maand verder in de tuin te doen is, staat in de tuinkalender per maand.
Lavendel planten in 5 stappen
- Maak de grond los en haal wortelonkruid weg. Op zware grond meng je grof zand of fijn grind door de bovenste 20 cm, of je plant op een verhoogde rug van 20 tot 30 cm (RHS).
- Graaf een plantgat dat ruim groter is dan de kluit. Geef geen compost of mest in het plantgat: lavendel groeit het mooist op schrale grond.
- Zet de plant even diep als in de pot. De bovenkant van de kluit komt gelijk met de grond eromheen (RHS, Johnny’s Seeds). Dieper planten geeft kans op rot aan de voet van de stengels.
- Vul aan en druk de grond licht aan, zodat de kluit goed contact heeft met de grond.
- Geef water en blijf dat de eerste zomer doen bij droog weer (RHS). Daarna heeft een lavendel in de volle grond zelden extra water nodig.
Plant zo snel mogelijk na het kopen. Staat de plant toch een paar dagen te wachten, zet hem dan in de zon en houd de potgrond licht vochtig.
Hoeveel lavendel per meter of per m²?
Dat hangt af van wat je maakt. De bronnen lopen hier wat uiteen, omdat het ras en het gebruik veel uitmaken:
- Lage haag of rand: 30 cm tussen de planten, 45 cm bij grote rassen (RHS). Dat is ongeveer 3 planten per meter, of 2 à 2,5 bij grote lavandin.
- Vlak in de border: 35 cm bij compacte rassen zoals ‘Hidcote’, 40 tot 45 cm bij grotere. Dat komt neer op 7 tot 9 planten per m² (lovethegarden).
- Losse groep tussen andere planten: de RHS houdt voor groepen van grote planten zelfs 90 cm aan, zodat elke plant zijn bolle vorm houdt.
Rekenvoorbeeld: een rand van 10 meter langs het pad met 30 cm plantafstand vraagt ongeveer 33 planten. Plant je dichter, dan is de rand sneller dicht, maar staan de planten na een paar jaar in elkaars licht en blijft het nat tussen de stengels. Pokon noemt 15 tot 20 cm, maar dat is het dichtste advies dat we tegenkwamen.
Een lavendelrand langs het gazon houdt zijn lijn beter met een vaste rand ervoor. Voor een strakke, rechte lijn kun je een verzinkte borderrand van 240 x 10 cm bij Intergard bekijken; die roest niet, maar het grijze staal blijft wel zichtbaar. Voor een bocht is een rolborder van hardhout (180 x 20 cm) bij Intergard makkelijker te buigen, al vergaat hout in de grond na verloop van jaren. Hoe je zo’n rand zelf zet, lees je bij houten borders maken.
Standplaats en grond: zon, droog en schraal
Lavendel wil de volle zon. Pokon noemt minstens 6 tot 8 uur zon per dag. In halfschaduw groeit de plant wel, maar dan bloeit hij minder en valt hij sneller open.
De grond moet vooral snel water doorlaten. Zand, leem en kalkrijke grond gaan goed. Arme grond is geen probleem, eerder een voordeel: op rijke grond groeit lavendel slapper en wordt hij sneller houtig. Echte lavendel verdraagt licht zure grond, maar groeit het liefst op neutrale tot kalkrijke grond. Johnny’s Seeds adviseert kalk te geven als de pH onder 6,5 zakt. Kuiflavendel is daarop een uitzondering: volgens sommige kwekers heeft die liever neutrale tot licht zure grond zonder kalk.
Zware klei die in de winter nat blijft, is het grootste risico. Plant daar op een verhoogde rug, in een verhoogde border of in een bak (RHS). Een plek tegen een zonnige muur of naast een pad, waar het water snel wegloopt, werkt vaak goed.
Welke lavendel kies je? Echte lavendel, lavandin en kuiflavendel
In tuincentra en webshops kom je vooral drie soorten tegen. Ze verschillen in hoogte, bloeitijd en vooral in winterhardheid.
| Echte lavendel L. angustifolia |
Lavandin L. x intermedia |
Kuiflavendel L. stoechas |
|
|---|---|---|---|
| Hoogte | 30 tot 90 cm, compacte rassen ca. 60 tot 65 cm | tot ca. 1 m | ca. 60 cm |
| Bloei | juni tot augustus | iets later dan echte lavendel | late voorjaar en zomer |
| Winterhard | ja, de meest winterharde soort | ja | beperkt, slecht tegen natte winters |
| Grond | doorlatend, kalk mag | doorlatend, kalk mag | doorlatend, liever zonder kalk |
| Rassen | ‘Hidcote’, ‘Munstead’, ‘Twickel Purple’ | ‘Grosso’, ‘Alba’ (wit), ‘Hidcote Giant’ | met roze of paarse kuifjes |
| Past bij | lage haag, rand, pot | grote border, ruimere haag | pot op terras of balkon |
Bron: RHS (hoogtes, winterhardheid), Stad & Groen 3-2017 (rassen en maten), Wikipedia (bloeitijd lavandin). Hoogtes gelden voor volwassen planten in bloei.
Volgens Stad & Groen wordt ‘Hidcote’ ongeveer 65 cm hoog en 85 cm breed met donker blauwviolette bloemen. ‘Munstead’ is ongeveer even groot, met grijzer blad en lichter violetblauwe bloemen. ‘Twickel Purple’ wordt rond de 75 cm hoog. Bij lavandin haalt ‘Grosso’ ongeveer 95 cm en ‘Alba’ ongeveer een meter. Bij levering zijn de planten veel kleiner: potplantjes van 10 tot 25 cm zijn gewoon.
Een handige tip uit hetzelfde artikel: een ‘Hidcote’ uit zaad is geen echte ‘Hidcote’. Zaailingen wijken af in kleur en vorm. Op het etiket staat bij goede kwekers een V (vegetatief vermeerderd, dus gestekt) of een G (gezaaid). Wil je een gelijkmatige haag, kies dan gestekte planten.
Lavendelplanten en een snoeischaar vergelijken
Echte lavendel ‘Hidcote’, 6 planten in pot 9 cm (Tuinplantenshop.com)
vanaf €36,95 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com
Bekijk prijs
Echte lavendel ‘Munstead’, 2 planten in pot van 3 liter (GRDplanten)
vanaf €35,85 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com
Bekijk prijs
Buxusschaar S50 voor het jaarlijkse terugknippen (Fiskars)
vanaf €28,69 prijspeil november 2026, check de actuele prijs bij bol.com
Bekijk prijsLet op het formaat: de ‘Hidcote’-set bestaat uit zes kleine plantjes in een pot van 9 cm, de ‘Munstead’-set uit twee grotere planten in een pot van 3 liter. Per plant zijn kleine potjes goedkoper, maar het duurt een seizoen langer voordat een haag dicht is. Grote planten geven sneller resultaat, voor meer geld per meter.
Lavendel snoeien: twee keer per jaar, nooit in kaal hout
Snoeien is het belangrijkste onderhoud. Een lavendel die je laat gaan, wordt binnen een paar jaar onderaan kaal en houtig en valt open. De RHS en Pokon adviseren twee momenten:
- Na de bloei, in augustus of uiterlijk begin september: knip de uitgebloeide bloeistelen weg, plus ongeveer 2,5 cm van het bladrijke deel (RHS). De plant heeft dan nog tijd om voor de winter nieuw blad te maken.
- In het voorjaar, eind maart of april: als de zwaarste vorst voorbij is, knip je ongeveer een derde terug om de plant compact te houden (Pokon, directplant). Knip altijd boven groene blaadjes.
De belangrijkste regel: knip nooit in het kale, bruine hout. Lavendel loopt op oude, kale stengels slecht of helemaal niet meer uit (RHS, Stad & Groen). Sommige bronnen noemen tot twee derde terugknippen; dat raden we af, want dan kom je bij de meeste planten in het kale hout. Snoei ook niet laat in de herfst: dan heeft de plant geen tijd meer om de wonden te sluiten voor de winter.
Snoeien voor een tweede bloei? Reken daar niet op. Het doel van de snoei na de bloei is een compacte plant, niet extra bloemen. Voor een strakke haag werkt een kleine schaar met korte bladen prettiger dan een grote heggenschaar.
Water geven en bemesten
Een pas geplante lavendel heeft de eerste zomer regelmatig water nodig, vooral bij droog weer (RHS). Daarna maakt hij diepe wortels en kan hij goed tegen droogte. In de volle grond geef je een gevestigde plant alleen in een lange hete periode water; meer daarover bij je tuin beschermen tegen hitte.
Bemesten is meestal niet nodig. De RHS zegt dat lavendel het mooist groeit op arme grond, en te veel voeding geeft slappe, snel houtige planten. Pokon adviseert wel twee keer per jaar voeding. Ons advies: in de volle grond niet, en lavendel in een pot hooguit in het voorjaar een beetje, omdat potgrond na een jaar uitgeput raakt.
Lavendel in pot of bak
Lavendel staat goed in een pot op een zonnig terras of balkon. Kies een pot van 30 tot 40 cm doorsnede met grote afvoergaten (directplant, RHS). Meng de potgrond met tot een kwart grof zand of fijn grind, zodat het water snel wegloopt (RHS). Plant ook in een pot op dezelfde diepte als de kluit stond.
In de zomer droogt een pot snel uit. Geef bij warm weer een à twee keer per week water, als de bovenste laag potgrond droog is. In de winter houd je de pot juist vrij droog (RHS). Zet hem tegen een muur, uit de regen en op potvoetjes. Welke bakken genoeg ruimte en afvoer hebben, zie je bij een plantenbak op het balkon.
Is lavendel winterhard?
Echte lavendel (L. angustifolia) is de meest winterharde soort, en lavandin heeft die winterhardheid geërfd (Stad & Groen). Beide kunnen het hele jaar buiten blijven in doorlatende grond (RHS). Hoeveel graden vorst ze verdragen, daarover lopen de bronnen uiteen: je ziet getallen van −10 °C tot −15 °C en lager. Belangrijker dan het getal is de grond. Een lavendel die de hele winter in natte grond staat, rot weg, ook als het nauwelijks vriest.
Kuiflavendel is een ander verhaal. Die is minder winterhard, leeft korter en kan slecht tegen natte kwakkelwinters (RHS, Stad & Groen). Houd kuiflavendel in een pot en zet hem in de winter op een vorstvrije, lichte en koele plek, of zie hem als een plant voor één seizoen. Afdekken van echte lavendel in de volle grond is meestal niet nodig.
Lavendel stekken en zaaien
Stekken is de manier om een ras echt te vermeerderen. Neem in de zomer, van juni tot augustus, een stek van 7 tot 10 cm van een niet-bloeiende scheut (lovethegarden). De RHS noemt zachte en halfverhoute stek in de vroege tot midzomer, en houtige stek na de bloei in het najaar.
- Haal het blad van de onderste 3 cm weg.
- Steek de stek in een pot met stekgrond of potgrond gemengd met zand, en houd die licht vochtig.
- Reken op ongeveer twee maanden tot de stek wortels heeft (lovethegarden).
- Een stek uit de zomer overwintert in de pot op een koele, lichte plek; plant hem na half mei uit.
Zaaien kan ook, maar zaailingen van een ras als ‘Hidcote’ lijken niet altijd op de moederplant (RHS, Stad & Groen). Zaai binnen 8 tot 10 weken voor de laatste vorst, bij 18 tot 21 °C. Het zaad heeft wat licht nodig om te kiemen: druk het aan en dek het niet of nauwelijks af. Kieming duurt 14 tot 21 dagen (Johnny’s Seeds).
Gele, bruine of kale lavendel: oorzaken
De meeste problemen met lavendel hebben met water te maken. Van vaak naar minder vaak:
- Te natte grond. Wortelrot is volgens de RHS het grootste risico. De plant wordt geel of bruin, of hangt slap terwijl de grond nat is. Op klei of in een pot zonder afvoer ligt hier meestal de oorzaak.
- Te diep geplant. Ligt de stengelvoet onder de grond, dan kan die gaan rotten.
- Uitgedroogd in een pot. Een slappe lavendel in een droge pot herstelt vaak na een flinke gieter. Een slappe plant in natte grond niet.
- Te oud of nooit gesnoeid. De plant wordt onderaan kaal en valt open. Terugsnoeien in het kale hout helpt dan niet meer; de RHS raadt aan zo’n plant te vervangen.
- Plagen. De rozemarijnkever (een klein, metaalglanzend groen en paars kevertje) en schuimcicaden (het schuim op de stengels, ook wel koekoeksspog) komen voor. De schade is meestal vooral cosmetisch (RHS). Kevertjes rapen of het schuim wegspuiten kan dan al genoeg zijn.
Nog een waarschuwing: lavendel is een van de planten die de RHS als hoog risico aanmerkt voor de bacterie Xylella fastidiosa, die in Zuid-Europa voorkomt. Neem daarom geen lavendelplanten of stekjes mee van vakantie, maar koop ze bij een kweker of winkel hier.
Bijen, vlinders en combineren
Bloeiende lavendel trekt veel bijen, hommels en vlinders. Laat je een deel van de uitgebloeide aren tot in de herfst staan, dan eten vogels zoals de putter van de zaden (RHS). Dat gaat wel ten koste van een compacte plant, dus doe het hooguit met een deel van de stelen.
Goede buren willen hetzelfde als lavendel: zon en doorlatende grond. Denk aan siergrassen, echinacea en lage campanula. De klassieke combinatie met rozen ziet er mooi uit, maar is een compromis: rozen willen voedzamere en vochtigere grond dan lavendel. Zet de lavendel dan aan de droge, zonnige rand van het rozenperk en geef de rozen hun mest niet over de lavendel heen.
Veelgestelde vragen
Is lavendel giftig voor katten en honden?
Ja, in beperkte mate. De ASPCA noemt lavendel giftig voor honden, katten en paarden door de stoffen linalool en linalylacetaat. Klachten zijn vooral misselijkheid en braken. Etherische lavendelolie is voor katten een groter risico dan de plant zelf. Heeft je dier ervan gegeten en krijgt het klachten, bel dan je dierenarts.
Hoe lang gaat een lavendelplant mee?
Een vast aantal jaren is er niet te geven. Met jaarlijks snoeien blijft een plant lang compact. Wordt hij onderaan kaal en houtig en valt hij open, dan raadt de RHS aan hem te vervangen, omdat hij uit het oude hout niet meer goed uitloopt. Kuiflavendel leeft korter dan echte lavendel.
Waarom hangt mijn lavendel slap?
Meestal door water: te veel in natte grond of een pot zonder afvoer, waardoor de wortels rotten, of te weinig in een pot die is uitgedroogd. Voel aan de grond. Is die droog, geef dan water. Is die nat, zorg dan voor betere afvoer of verplant de lavendel naar een drogere plek.
Welke lavendel blijft laag?
Compacte rassen van echte lavendel, zoals 'Hidcote' en 'Munstead'. Volgens Stad & Groen worden die volwassen ongeveer 60 tot 65 cm hoog in bloei. Lavandin wordt met bijna een meter een stuk hoger.
Kan lavendel in de halfschaduw?
Hij groeit er wel, maar bloeit minder en valt sneller open. Pokon noemt minstens 6 tot 8 uur zon per dag. Voor een volle bloei en een compacte plant kies je dus een zonnige plek.
Bronnen: Royal Horticultural Society (lavender growing guide), Stad & Groen 3-2017 (Lieflijke lavendel, Ronald Houtman), Johnny’s Seeds (lavender key growing information), ASPCA (lavender), Wikipedia (Lavandula angustifolia), Pokon, lovethegarden, directplant. Foto bovenaan: Rodion Kutsaiev via Pexels.
Verder kiezen?
- Haag planten: wanneer, hoe diep en hoeveel per meter
- Welke haagplant kies je?
- Echinacea planten: wanneer, hoe diep en waar
- Houten borders maken
- Alle planten- en bloemengidsen
Seizoenstips voor je tuin in je mail
Laat je e-mailadres achter, dan sturen we je af en toe tips die passen bij wat er in de tuin te doen is. Uitschrijven kan altijd.
Deze pagina bevat affiliate-links; kopen via onze links kost jou niets extra en steunt onze onafhankelijke vergelijkingen.
Laatst bijgewerkt: 21 oktober 2026
