Seizoenstips voor je tuin in je mail

Door de redactie van TuinKeuzeHulp. Laatst bijgewerkt: 21 oktober 2026. Dit artikel geeft algemene tips en is geen medisch advies.

Muggen en wespen op je terras weer je met een combinatie van maatregelen, want één truc alleen helpt maar beperkt. Muggen komen niet op licht af, maar op de CO2 in je adem en je lichaamsgeur, tot zo’n dertig meter ver, en ze leggen eitjes in stilstaand water. De basis is dus: haal stilstaand water weg (schotels, gieters, regenton zonder deksel), zet een ventilator bij je zitplek, en gebruik op avonden met veel muggen een middel op je huid. Geurplanten en citronella zijn hooguit een kleine aanvulling. Wespen lok je weg met een val met zoete vloeistof op 5 tot 10 meter afstand, en je dekt zoet eten en drinken af.

Eerst begrijpen: waar komen muggen op af?

Plattegrond met vier maatregelen tegen muggen en wespen rond de zitplek en hun bereik

Om muggen effectief te weren, helpt het te weten waar ze eigenlijk op afkomen, want daar zit een hardnekkig misverstand. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, komen muggen niet op licht af. Muggen zien slecht en volgen vooral hun “neus”.

Waar ze wél op afkomen, is de koolstofdioxide (CO2) die we uitademen, en de geurstoffen van ons lichaam. Een mug kan die luchtjes tot op zo’n dertig meter afstand lokaliseren, en daarom cirkelen ze zo vaak rond je hoofd en je oren. De tweede grote aantrekkingsbron is stilstaand water, want daarin leggen de vrouwtjes hun eitjes. Dit inzicht is de sleutel tot een effectieve aanpak: je wilt je lichaamsgeur maskeren of verstoren, en de broedplekken (stilstaand water) binnen die dertig meter wegnemen. Fel licht op je terras trekt overigens wel andere insecten aan, dus warm, gedempt licht is prettiger. Muggen zijn ruwweg van april tot oktober actief, het meest rond de schemering, met een piek in de nazomer. Met dit in het achterhoofd worden de tips hieronder een stuk logischer.

Haal stilstaand water weg

De meest fundamentele maatregel tegen muggen is het wegnemen van stilstaand water, want zonder broedplekken komen er simpelweg minder nieuwe muggen bij. Muggenlarven ontwikkelen zich in stilstaand water, dus elk bakje water in de buurt van je terras is een potentiële kraamkamer.

Loop je tuin en terras na op stilstaand water en ruim het op: leeg schotels onder bloempotten, gieters, emmers en speelgoed waarin water blijft staan, en maak verstopte regengoten vrij. Heb je een regenton, dek die dan af met een deksel of fijn gaas, zodat muggen er niet in kunnen (zie ook regenton aansluiten). Heb je een vijver, dan zijn er een paar opties: zet er vissen in (die eten de muggenlarven), of installeer een fontein of pomp die het water in beweging houdt, want in bewegend water leggen muggen geen eitjes. Ook kikkers en padden helpen mee door larven te eten. Ga zelf bij voorkeur niet vlak naast open water zitten. Door stilstaand water binnen dertig meter van je terras aan te pakken, snijd je de muggenpopulatie bij de bron aan.

Dat geldt nog sterker voor de Aziatische tijgermug, die steeds vaker in Nederlandse woonwijken wordt gevonden. NVWA en RIVM verwachten dat hij zich binnen 2 tot 5 jaar op sommige plekken blijvend vestigt. Hij legt zijn eitjes juist in kleine bakjes water, zoals schotels, emmers, putjes en regentonnen, en die eitjes overleven uitdrogen en vorst. Leeg bakjes na een regenbui, ververs het water in een vogelbad minstens één keer per week en houd regengoten vrij. Zie je een tijgermug (zwart met witte streepjes), meld hem dan bij het RIVM.

Zet geurplanten rond je zitplek

Geurplanten rond je zitplek zijn sfeervol, maar verwacht er niet te veel van. Omdat muggen op geur afgaan, kan een sterke plantengeur dicht bij je helpen om jouw geur wat te maskeren. Het effect is klein en plaatselijk: een pot op een meter afstand doet weinig.

Citronella-olie komt uit citronellagras (Cymbopogon nardus), familie van citroengras. In onderzoeken heeft de olie een matig afstotend effect; een plant op het terras doet veel minder. De “citronellaplant” uit het tuincentrum is meestal een citroengeranium (Pelargonium citrosum), die pas geur afgeeft als je een blad kneust. Lavendel, rozemarijn, basilicum en munt ruiken lekker en zijn handig in de keuken, maar hard bewijs tegen muggen is er nauwelijks. Kattenkruid (Nepeta) kan wat helpen, al trekt het katten aan. Wil je het proberen: zet de potten vlak bij je stoelen en kneus af en toe wat blad.

Gebruik een ventilator en vuur

Een ventilator en open vuur passen goed op een terras en werken op een andere manier dan geur. Van de twee is de ventilator het best onderbouwd.

Een ventilator op tafel of naast je stoel is de simpelste truc. In een Amerikaanse veldproef (Hoffmann en Miller, 2003) vingen vallen achter een ventilator veel minder muggen. Dat komt vooral doordat de luchtstroom je CO2 en lichaamsgeur verdunt, zodat muggen je lastiger vinden; daarnaast zijn muggen zwakke vliegers die moeite hebben met de wind.

Helpt vuur tegen muggen? Rook kan muggen op korte afstand weren, maar alleen zolang het vuur brandt en vooral waar de rook naartoe waait. Een vuurkorf of vuurschaal, terrasbrander of barbecue is dus vooral een mooie aanvulling, geen oplossing op zich. Stook droog hout en let op de buren; tips staan in vuurschaal veilig stoken. Een paar takjes rozemarijn op de gloeiende barbecue kan wat extra helpen, vooral door de rook; onderzoek naar dit effect is er niet.

Extra hulpmiddelen tegen muggen

Naast de natuurlijke maatregelen zijn er een aantal hulpmiddelen die je kunt inzetten voor extra bescherming, vooral op avonden waarop de muggen echt actief zijn. Deze combineer je met de aanpak hierboven.

Citronellakaarsen geven vooral sfeer. In een onderzoek in de Journal of Vector Ecology (Müller en anderen, 2009) weerde een citronellakaars binnen 14 procent van de muggen, tegen 68 procent voor een verdamper met citronella-olie. Andere onderzoeken vinden dat zo’n kaars ongeveer net zoveel doet als een gewone kaars. Een verdamper of brander met citronella-olie dicht bij je zitplek kan wat meer doen, maar ook dat werkt alleen binnen een paar meter.

Voor directe bescherming van je huid is een middel met DEET of icaridine de meest betrouwbare keuze. Middelen met 20 tot 30 procent DEET beschermen volgens Test Aankoop ongeveer 4 tot 6 uur, met 40 tot 50 procent ongeveer 8 uur. Volg altijd de bijsluiter en de leeftijdsgrens, zeker bij kinderen, en kijk of er een Nederlands toelatingsnummer (N of NL) op de verpakking staat. Wil je binnen muggenvrij blijven terwijl de deur openstaat, dan zijn horren, een vliegengordijn bij de keukendeur of een klamboe boven je bed goede oplossingen. Een halve citroen met kruidnagels is een oud huismiddel; dat het werkt, is niet aangetoond.

En een UV-insectenlamp? Die vangt vooral vliegen en motten; muggen komen op CO2, geur en warmte af, dus tegen muggen is het effect beperkt. Gebruik je er een, hang hem dan uit de buurt van je zitplek, zodat hij geen insecten naar je toe trekt. Voor sfeer op het terras is warm, gedempt licht de rustigere keuze, zie tuinverlichting zonder graven.

En de wespen dan?

Wespen vragen om een andere aanpak dan muggen, want ze komen niet op je CO2 af maar op zoet en op eiwitrijk voedsel. Vooral in de nazomer worden ze vervelend, wanneer ze rond je hapje en drankje blijven hangen en akelig dicht bij je mond komen. De strategie draait om wegleiden en afdekken.

De belangrijkste truc is een wespenval met een zoete vloeistof erin. Hang hem liefst 5 tot 10 meter van je zithoek, bijvoorbeeld aan een boom of pergola, en in elk geval niet bij de tafel: een val lokt wespen juist aan, dus te dichtbij maakt het erger. Zet geen open zoete etenswaren en drankjes op tafel, dek eten en drinken af en drink uit een afgesloten beker. Draag geen zoetgeurend parfum en ruim gevallen fruit op. Rook van de barbecue kan wat helpen; de citroen met kruidnagels is, net als bij muggen, een onbewezen huismiddel.

Bedenk wel dat wespen nuttig zijn: ze eten onder meer vliegen en muggenlarven. Een zoete val vangt ook andere insecten. Hang er daarom alleen een op waar de wespen echt lastig zijn, en pas vanaf de nazomer. Een nest ver van je zitplek kan vaak gewoon blijven. Sluit het invlieggat nooit zelf af, maar bel een opgeleide bestrijder of de Wespenstichting, die nesten soms kan verplaatsen.

Een apart geval is de Aziatische hoornaar: een donkere hoornaar met gele poten, met een groot nest hoog in een boom of in een haag. Hij rukt snel op in Nederland. Houd afstand, verwijder het nest niet zelf en meld het bij je gemeente of op waarneming.nl. Let op: in een aantal provincies, zoals Noord-Brabant en Limburg, wordt het verwijderen in 2026 niet meer of maar deels vergoed, dus je betaalt het vaak zelf. De regels verschillen per gemeente.

Veiligheid en verwachtingen

Tot slot is het goed om realistische verwachtingen te hebben en op de veiligheid te letten, zeker rond wespen. Geen enkele maatregel maakt je terras honderd procent muggen- of wespenvrij, maar een slimme combinatie van de bovenstaande tips vermindert de overlast aanzienlijk, zodat je weer rustig buiten kunt zitten.

Bij wespen is enige voorzichtigheid op zijn plaats: een wespensteek is pijnlijk, en sommige mensen zijn er allergisch voor. Een steek in de mond of keel, bijvoorbeeld doordat een wesp in een drankje zit, kan gevaarlijk zijn. Dit is geen medisch advies, maar bij een bekende allergie of een heftige reactie is het verstandig medische hulp te zoeken. Blijf rustig bij een wesp in de buurt en sla niet wild, want dat maakt ze juist agressief. Zit er een wespennest op een lastige plek, schakel dan een professional in in plaats van het zelf te verwijderen. Combineer je de maatregelen tegen muggen (water weg, ventilator, middel op de huid) met die tegen wespen (val op afstand, eten afdekken), dan creëer je een terras waar je ’s zomers weer ongestoord van kunt genieten.

Veelgestelde vragen

Komen muggen op licht af?

Nee, dat is een fabeltje. Muggen komen af op de CO2 in je adem en je lichaamsgeur (tot zo’n dertig meter ver), en op stilstaand water om eitjes in te leggen. Fel licht en UV-insectenlampen trekken vooral vliegen en motten aan; tegen muggen doet zo’n lamp weinig.

Wat helpt het meest tegen muggen op het terras?

Een combinatie: haal stilstaand water weg (schotels, gieters, regenton afdekken), zet een ventilator bij je zitplek en gebruik op drukke avonden een middel met DEET of icaridine op je huid. Geurplanten en citronella zijn hooguit een kleine aanvulling.

Helpt vuur tegen muggen?

Rook kan muggen op korte afstand weren, maar alleen zolang het vuur brandt en vooral waar de rook naartoe waait. Een vuurkorf of barbecue is dus een aanvulling, geen oplossing op zich.

Werken citronellakaarsen?

Een beetje. In een onderzoek weerde een citronellakaars binnen 14 procent van de muggen, tegen 68 procent voor een verdamper met citronella-olie; andere onderzoeken vinden dat zo’n kaars ongeveer net zoveel doet als een gewone kaars. Zie ze vooral als sfeer.

Hoe hou ik wespen bij mijn tafel weg?

Hang een wespenval met zoete vloeistof liefst 5 tot 10 meter van je tafel, zodat die de wespen wegtrekt in plaats van aantrekt. Dek zoet eten en drinken af, drink uit een afgesloten beker en draag geen zoetgeurend parfum.

Wat doe ik met een nest van de Aziatische hoornaar?

Houd afstand en verwijder het niet zelf. Meld het bij je gemeente of op waarneming.nl. In een aantal provincies betaal je het verwijderen in 2026 vaak zelf; de regels verschillen per gemeente.

De keuze in het kort

Muggen komen op je CO2 en lichaamsgeur af (niet op licht) en op stilstaand water. Haal dus stilstaand water weg, zeker kleine bakjes, zet een ventilator bij je zitplek en gebruik op drukke avonden een huidmiddel met DEET of icaridine. Vuur, citronella en geurplanten geven hooguit een klein extra effect. Wespen lok je weg met een val op 5 tot 10 meter afstand, en je dekt zoet eten en drinken af. Wees voorzichtig bij een wespenallergie en laat een hoornaarsnest aan een professional over. Wil je vuur op het terras, bekijk dan vuurkorven en vuurschalen vergeleken.

Handig bij dit onderwerp

Productfoto: Oplaadbare muggenlamp Retro, beige (Eurotrail)

Oplaadbare muggenlamp Retro, beige (Eurotrail)

vanaf €20,99 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs
Productfoto: Glazen wespenvanger in gietijzeren frame (Esschert Design)

Glazen wespenvanger in gietijzeren frame (Esschert Design)

vanaf €14,99 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs
Productfoto: Citronellakaarsen voor buiten, 3 stuks (OttoSimon)

Citronellakaarsen voor buiten, 3 stuks (OttoSimon)

vanaf €22,37 prijspeil oktober 2026, check de actuele prijs bij bol.com

Bekijk prijs

Verder kiezen?

Seizoenstips voor je tuin in je mail

Laat je e-mailadres achter, dan sturen we je af en toe tips die passen bij wat er in de tuin te doen is. Uitschrijven kan altijd.

Deze pagina bevat affiliate-links; kopen via onze links kost jou niets extra en steunt onze onafhankelijke vergelijkingen. Dit is algemene informatie en geen medisch advies.